چاپ

فردا دير است !

با مروري بر انديشه و ديدگاه هاي سه نفر از دانشمندان آينده نگردر قرن گذشته به نام هاي فرانسيس فوكوياما كه ليبرال دموكراسي را نقطه پايان تكاملي حكومت بشري عنوان مي نمود و ساموئل هانتينگتون كه نظريه برخورد تمدن ها را مطرح مي كند و الوين تافلر كه تمدن جديدي را براي قرن 21 پيش بيني نمودند؛ تماماً حكايت از يك حالت فوق العاده پيش روي قرن حاضر داشت.دراين راستافريدمن تحليلگرسياست بين الملل نيزاعلام مي كندكه"چيزي درحال رخ دادن است" وازشروع پديده ي "بي نظمي" يا"تغييربزرگ"خبرمي دهد.پال گيلدينگ يكي ازدانشمندان محيط زيست هم ازوقايع اخيردنيابه عنوان"بي نظمي بزرگ"نام مي برد.
با كمي تأمل و فارغ از مسايل ايدئولوژيك و مبنايي آنچه كه در قرن حاضر مشاهده مي شود، وضع اسف بار مديريت جوامع ‌‌(توسعه يافته و كمتر توسعه يافته) در ابعاد مختلف اقتصادي، سياسي، نظامي، اجتماعي و فرهنگي و دل نگراني شديد مردم از وضع موجود و آينده پيش رو است. بدون ترديدسرعت بالاي تغييرات درشروع هزاره سوم وحجم انبوهي ازمسايل جديددردوسطح جهاني وملي مديريت كلان كشورهاوجهان رابه چالش كشانده است.به نحوي كه اين موضوعات باعث شده تانظام برنامه ريزي وهمچنين پيش بيني هاي برنامه ريزان وپيش گويي هاي آنان درهاله اي ازابهام براي مديران قرارگيرد.

آنچه مسلم است هزاره سوم را با فرو ريختن فرضيات متعددي كه آنها را اصل مسلم و لايتغير مي پنداشتند، شروع كرده ايم. شروع اين هزاره  از هرنقطه اي كه بوده و اگر هم هيچ مفهوم و استدلالي نتوان براي آن يافت، اما مي توان استدلال نمود كه ديگر نمي توانيم به شكل گذشته، امروز را اداره كنيم. شروع هزاره سوم به ما مي آموزد كه :
•    آينده ملك طلق هيچ فرد و گروهي سياسي نيست.
•    ديوانسالاري موجود پاسخگوي نظام جديد نيست.
•    اقتصاد مبتني بر عضله و خط مونتاژ به پايان رسيده است.
و ضرورت هاي اين هزاره ايجاب مي نمايد كه متغير هاي مؤثر را درك كنيم :
•    سرعت بالاي تغييرات
•    نوآوري و خلاقيت
•    وقوع انقلاب ارتباطات و نقش آن درزندگي بشر
•    پذيرش اقليت ها توسط اكثريت پيروز.
•    مردم گردانندگان مؤثر و اصلي در اداره امورند.
•    جذب نخبگان و توجه به شايسته سالاري
•    پرهيز از بخشي نگري و اصلاح ساختارها با نگاه فرآيندي.
•    پرهيز از دولت محوري.
•    مشكلات مردم و جوامع تصادفي رخ نداده است بلكه مي تواند ناشي از بي تدبيري باشد و يا از شتاب در پيشرفت ها نشأت گرفته است
با اين مقدمه نسبتاً طولاني قصد بر آن بود تا ذهن را به  تغيير و تحول بيشتر آماده سازم و به عبارتي خواننده را به اين مهم فراخوانم تا براي سرنوشت خود بايستي هوشيارانه تصميم گيري نمايند.رهبرفرزانه انقلاب نيزدرتغييرات رخ داده اينگونه بيان مي كنندكه: "مامعتقديم حركت عظيم كنوني يك بيداري حقيقي اسلامي وداراي امتداداست كه به آساني هم منحرف نخواهد شد ".
ايشان باتاكيدبرلزوم حفظ مردم درصحنه افزودند" روشنفكران،نويسندگان،شاعران وبويژه علماي دين نقش مهم وبرجسته اي دارندوبايد باتشريح اهداف انقلاب ها،موانع ودشمنان آنها،مردم را آگاه وبابصيرت نگاه دارند ".ايشان تاكيد نمودندكه نخبگان كشورمي توانندباعمل به وظايف مهم خوددراين برهه بسيارحساس تاريخي به ارتقاي جايگاه ايران درساختارجديدجهان كمك تعيين كننده اي نمايند".پس تصميم سازان وتصميم گيران بايستي ازاين وضع نامناسب به نحومطلوبي گذرنمايندوباخلق فرصت ها ،نقش آفريني نمايند.دراين راستاشجاعت درتصميم گيري وتصميمات جسورانه وموثرمي تواندسرعت پيشرفت كشورراارتقادهد.ضمن اينكه امروز براي اقليت مردم ثابت شده است كه فرآيند اجراي هر الگوي اقتصادي، نابساماني هايي را احتمالاً به همراه دارد.
بنابراين از يك سو بايستي تحمل نمود تا فعاليت هاي انساني متناسب با ظرفيت ها شكل بگيرند و افراد مؤثر و توانا براي شتاب دهي اقتصاد كشور در خط مقدم مديريت قرار گيرند و از سوي ديگر صاحبان قلم و انديشه و نخبگان در تنوير افكار عمومي نيز نقش آفريني كنند. زيرا در عصر حاضر به لحاظ پيچيدگي امور به نقل از يكي از صاحب نظران مديريت (پيتر دراكر) هر تصميم يك قضاوت است و اين تصميمات به ندرت انتخابي بين درست يا غلط است كه در بهترين موقعيت، تصميم انتخابي بين تقريباً درست و احتمالاً نادرست است. اما در بيشتر مواقع انتخابي است بين دو جريان كه هيچ يك از اين دو احتمالاً بيش از ديگري قريب به يقيين نيست.
لذا با توجه به نقش و تأثير رسانه ها كه به عنوان يكي از ابزارهاي مؤثر در مديريت توسعه اجتماعي و برانگيختن احساسات عمومي از آن مي توان ياد نمود؛بايد مراقب باشند تا مردم را وارد معادلات سياسي نكنند؛ تا فرآيند انتخاب اصلح ، توسط مردم به درستي انجام شود. بدون ترديد انتخاب اصلح و شايسته در ذات و سرشت انسان هاست. پس مراقب باشيم تا مردم را در امواج پرتلاطم تبليغاتي وپرهياهووزرق وبرق نادرست وارد نكنيم تا منطق و استدلال رخت برنبنددواحساس وظاهرفريبي جلوه گرنشود.
ازسوي ديگر دردهه پيشرفت وعدالت آنچه بعنوان يك سياست مهم بايستي مد نظرمديران كشورقرارگيرد،فرمايش مولايمان ،امام علي (ع)است كه مي فرمايند:چهارچيزبرفرپاشي حكومت هاموثرند؛1-فروگذاشتن مسايل اساسي2-اهميت دادن(بيش ازاندازه)به مسايل فرعي3-جلوانداختن افرادفرومايه4-عقب نگه داشتن افرادبرتروشايسته.
درمصاديق اين فرمايش گوهربار،اگربه ادبيات توسعه كشورها نظري بياندازيم متوجه خواهيم شدكه نقش مديريت درتوسعه كشورها بسيارموثرترازسايرمنابع مادي بوده است.به تعبيري توسعه مرهون انديشه وعمل مديران بوده است.ضمن اينكه حاكميت شايسته ودموكراسي مانندكالايي نيستند كه بتوان آن راازطريق واردات تامين نمود.فلذا برقراري وايجادآن(حاكميت شايسته ودموكراسي) به ماهيت وتوانايي مديران آن كشوربستگي دارد.علاوه براين درعصر حاضرمديران برتروشايسته متغييرهاي مستقلي نيستندبلكه به نگرش وانتخاب مردم وابسته اند.دراين راستااگربه مديريت هاايرادي وارداست،بايستي ابتدابه انتخاب كنندگان وچرايي آن انتخاب ايرادگرفت.اميدداريم كه تكرارآزمون هاي سخت وانتخابات متعدددركشورواجدين شرايط را آگاه تر به مسايل روزنموده باشدتااز فرصت سوزي هاي فراوان جلوگيري لازم بعمل آورند.چه بسا كه درپاره اي اموردرحكومت هاي معصومين(ع) هم مردم به وظيفه خود به خوبي عمل ننمودندواهداف وبرنامه هاي آن بزرگواران آنچنان كه ترسيم شده بود اجرايي نشدكه مصاديق آن فراوان است.
لذا انتخابات پيش روي ملت بزرگ ايران بارديگرصحنه تكرارتاريخي پرگوهررابراي كشورمان به ارمغان خواهدآورد.پس به هوش باشيم كه سربلندي كشورونظام به انتخاب مابستگي دارد.بدين ترتيب مردم بايد مراقب باشند كه توسعه كشور، منطقه و شهرستان مورد آماج افراد و گروه ها قرار نگيرد.زيرا دربعدملي(انتخابات مهم رياست جمهوري) به مديراني نيازمنديم كه علاوه برويژگي هاي خاص فردي ازتيم كاري مناسبي برخوردارباشندتاحداكثربهره برداري ازوقايع واتفاقات جهاني رانصيب كشورمان نمايند.چراكه در25سال گذشته اقتصاددنياازغرب به شرق حركت نموده واين رشد مداوم شرق به عنوان قطب اقتصادي دنيايك فرصت براي كشورمان كه درموقعيت خاصي چه ازلحاظجغرافيايي وچه ساير مباحث علمي واقتصادي وسايراموردرمنطقه كه ازويژگي هاي منحصر به فردي برخوردارمي باشد،به همراه دارد.
دربعد شهري(انتخابات شوراهاي شهروروستا) هم نيازمندنگرش وتوانمندي مديراني هستيم كه توانايي ترسيم چشم اندازروشن براي توسعه شهروروستايمان را داشته باشند.زيرا باتنگ نظري وكوته بيني نه موجب پيشرفت وتعالي خودونه موجب توسعه شهرخواهند شد.دراين راستا متأسفانه گاها  مشاهده مي شود كه حتي خواسته هاي كوچك برخي مديران شهري مانع ديدن اهداف بزرگ براي توسعه شهر مي شود و يا برخي مديران براي رسيدن به اهداف شخصي، زمان رسيدن به توسعه شهر را به تأخير مي اندازند و فرصت ها را ازجامعه وشهروندان سلب مي نمايند.
بنابراين ابتدامراقب باشيم تاازطريق شيوه هاي جديدتبليغاتي(پيامك و..)گمراه نشويم وباشناخت دقيق ،سره ازناسره را خوب تشخيص دهيم.ثانيا باانتخاب مديران لايق شهري،شتاب بيشتري به توسعه شهرمان بدهيم.
علي ايحال نام گذاري امسال تحت عنوان "حماسه اقتصادي وحماسه سياسي "توسط مقام معظم رهبري مويداين پيام هم مي تواند باشدكه اتفاق بزرگي درسال جاري درشرف وقوع است كه جز باخلق صحنه هاي حماسي وحماسه آفريني نمي توان ازاين موقعيت بهره مناسب برد.خلق صحنه حماسي يعني شوربه همراه شعور وبصيرت براي انتخاب مديراني شايسته وتوانمند،متخصص وكاردان براي حماسه آفريني.پس بايستي مردم باانتخاب خوب خود خلق حماسه كنند .خلق حماسه يعني مديران منتخب  بادرايت ودورانديشي ازمنابع( انساني ومادي) كشور به نحومطلوب استفاده نمايندوبا حذف بي دليل خادمين نظام وكشور فرصت هاوسرمايه هاي كشوررامعطل وبه حاشيه نبرند.درهردوصورت پاشنه آشيل موفقيت وسربلندي نظام وكشور منابع انساني است كه افراط وتفريط تا كنون صدمات جبران ناپذيري به توسعه كشور زده است.
درپايان ذكراين نكته راضروري مي دانم كه امروز به لحاظ شرايط داخلي و بين المللي، ضرورت تحول آفريني در نظام مديريتي كشور بيش از هر زمان ديگري ملموس است،مديراني باهوش و مدبر و جسور نيازمند است تا در بحران هاي متعدد و متفاوت نقش آفريني كنند.بدين ترتيب "فردا ديراست .امروز به هوش وهوشيار باشيم "